علی اکبر دهخدا

علی‌اکبر دهخدا زاده 1297 ه‍. ق (حدود 1259شمسی) در تهران، درگذشته 7 اسفند 1334 در تهران، نویسنده و پژوهشگر ایرانی و گردآورنده لغت‌نامه دهخدا بود. او در ابن بابویه مدفون است.

زندگینامه

در حدود سال 1257 ( 1297 قمری) در تهران متولد شد. پدرش «خانباباخان» که از ملاکان متوسط قزوین بود، پیش از ولادت وی از قزوین به تهران آمد و در این شهر اقامت گزید.

تحصیلات قدیمی را نزد «شیخ غلامحسین بروجردی» آموخت. بعدها به مدرسه علوم سیاسی رفت.

 

ادامه نوشته

باران اسیدی

باران های اسیدی

یکی از پدیده های جدی محیط زیست باران های اسیدیست که در سال های اخیر در اکثر نقاط جهان، بشر را درگیر خود کرده است.

بارش اسیدی:

به بارش های (باران، مه، برف) و ذرات معلق در هوا اطلاق می شودکه با نزول مقادیر قابل توجهی از اسید از آسمان همراه است.

در تعریفی کلی باران اسیدی را اینگونه می توان تعریف کرد.

....

ادامه نوشته

جغرافیای تاریخی آذربایجان

سرزمین آذربایجان در طول تاریخ هزاران ساله و پر فراز و نشیب خود با نامهای مختلفی در تاریخ ثبت شده است. و این اسامی معمولا از اسامی اقوامی گرفته شده بود که در آن سرزمین زیسته و دولتهای مقتدری را در آنجا بوجود آورده بودند.

اسامی که با استناد به اسناد تاریخی میشود به آن اشاره کرد،از جمله عبارتند از: سرزمین قوتتی ها، هوری ها، سایبیرها، آذها، ماننا، ماد، آلبان ، آذربایگان وآذربایجان.

اسم امروزی آذربایجان معرب آذربایگان میباشد که تخمینأ از اواخر قرن سوم قبل از میلاد تا زمان اشغال آنجا توسط اعراب بدان نام خوانده میشد.
آذربایگان یک کلمه کاملا ترکی بوده و در اصل متشکل ازاجزای : "آذ+ار+بای+گان یا قان معرب شده یعنی جان" میباشد.

ادامه نوشته

سورنا جوانی نیکو چهره از خاندان معروف ایرانی

سپهبد سورنا (رستم سورن پهلو) (52-82 پیش از میلاد) یکی از سرداران دلیر سپاه ایران در زمان

اشکانیان است. بر پایه گفته پلوتارک  «سورنا در دلیری و توانایی پیشروترین پارتی/ایرانی دوران خود

بود.»

ادامه نوشته

تاثیر سرعت نور بر 10 پدیده

تاثیر سرعت نور بر 10 پدیده

دانشمندان رسما اعلام کردند که ذرات تحت اتمی نیوترینو محدودیت بالاترین سرعتی که در جهان وجود دارد را شکسته و به سرعتی بالاتر از سرعت نور دست پیدا کرده اند. اما بر اساس نظریه نسبیت خاص انیشتین، هیچ پدیده ای نمی تواند از این حصار عبور کند. از این رو چه یافته جدید فیزیکدانان نادرست باشد، چه فیزیکدانان مجبور شوند بر اساس یافته جدید درمورد نظریات مورد اعتماد تجدید نظر کنند، 10 حقیقت وجود دارند که شکسته شدن سرعت نور می تواند بر روی آنها تاثیر مستقیم داشته باشد:

ادامه نوشته

داستانی از ناپلئون

به هنگام اشغال روسیه توسط ناپلئون دسته ای از سربازان وی ، درگیر جنگ شدیدی در یکی از شهر های کوچک آن سرزمین زمستان های بی پایان بودند که ناپلئون به طور تصادفی ، از سربازان خود جدا افتاد .

گروهی از قزاق های روس، ناپلئون را شناسایی کرده و تا انتهای یک خیابان پیچ در پیچ او را تعقیب کردند . ناپلئون برای نجات جان خود به مغازه ی پوست فروشی ، در انتهای کوچه ی بن بستی پناه برد . او وارد مغازه شد و نفس نفس زنان و التماس کنان فریاد زد : خواهش می کنم جان من در خطر است ، نجاتم دهید . کجا می توانم پنهان شوم ؟

............

ادامه نوشته

ستارخان،سردار ملی

ستار قره‌داغی سومین پسر حاج حسن قره داغی در سال 1285 ق ( 1868 میلادی) به دنیا آمد. او از اهالی قره‌داغ آذربایجان بود که در مقابل قشون عظیم محمد علی شاه پس از به توپ بستن مجلس شورای ملی و تعطیلی آن که برای طرد و دستگیر کردن مشروطه خواهان تبریز به آذربایجان گسیل شده بود ایستادگی کرد و بنای مقاومت گذارد. وی مردم را بر ضد اردوی دولتی فرا خواند و خود رهبری آن را بر عهده گرفت و به همراه سایر مجاهدین و باقرخان سالار ملی مدت یک سال در برابر قوای دولتی ایستادگی کرد و نگذاشت شهر تبریز به دست طرفداران محمد علی شاه بیفتد. اختلاف او با شاهان قاجار و اعتراض به ظلم و ستم آنان، به زمان کودکی اش بر می‌گشت. او و دو برادر بزرگ‌ترش اسماعیل و غفار از کودکی علاقه وافری به تیراندازی و اسب سواری داشتند، اما اسماعیل فرزند ارشد خانواده در این امر پیشی گرفته بود و شب و روزش به اسب تازی، تیراندازی و نشست و برخاست با خوانین و بزرگان سپری می‌شد، سرانجام او در پی اعتراض به حاکم وقت دستگیر و محکوم به اعدام شد. این امر کینه‌ای در دل ستار ایجاد کرد و نسبت به ظلم درباریان و حکام قاجاری خشمگین شد.  

 

ادامه نوشته

کشف و نامگذاری 15 عنصر

 روی (Zn )

روی هم توسط پاراسلسوس در حدود سال 1530 میلادی کشف شد .نام آنرا از کلمه آلمانی Zink ، نام یکی از سنگ معدنهای روی گرفته شده است . اندره مارگراف آنرا در سال 1746 میلادی به طور خالص تهیه کرد و از این رو ، او را کاشف روی می دانند.

 سدیم (Na ) و پتاسیم (K )

این دو فلز در در سال 1807 میلادی توسط دیوی انگلیسی کشف شدند . سدیم از الکترولیز سودا (کربنات سدیم ) و پتاسیم از الکترولیز پتاس (کربنات پتاسیم ) به دست آمده اند (قابل توجه است که سودا و پتاس را اعراب ،به طور کلی ،الکالیس (Alkalis )به معنی خاکستر می نامیدند .از این رو سدیم و پتاسیم و بعد همه ی فلز ها اصلی هم خانوتده با آنها  به فلزات قلیایی موسوم شده اند).

ادامه نوشته

سوالات تستی تاریخ سوم راهنمایی

1- ظلم و ستم کدام یک از حاکمان در زمان صفویه سبب شورش افغانها شد؟

الف- علاء الدوله    ب- عین الدوله    ج-اشرف افغان    د -  گرگین خان  

 

2مذهب شیعه از زمان کدام پادشاه صفوی به عنوان مذهب رسمی انتخاب شد؟

الف- شاه اسماعیل ب- شاه تهماسب ج- شاه عباس   د-شاه سلطان حسین

 

ادامه نوشته

مندلیف و جدول تناوبی

مندلیف و جدول تناوبی

دیمیتری اوانوویچ مندلیف (Mandaliev) ، زیر و رو کننده علم شیمی و فرزند یکی از مدیران مدرسه محلی ، در ۷ فوریه ۱۸۳۴ در شهر توبولسک واقع در روسیه متولد شد.وی در سال ۱۸۶۹ دکتر علوم و استاد شیمی دانشگاه شد و در همین سال ازدواج کرد. در این هنگام ، فقط ۶۳ عنصر از نظر شیمیدان ها شناخته شده بود.مندلیف در این فکر بود که خواص فیزیکی و شیمیایی عناصر ، تابعی از جرم اتمی آنهاست. بدون قانون تناوبی نه پیش بینی خواص عناصر ناشناخته میسر بود و نه به فقدان یا غیبت برخی از عناصر می‌شد پی برد. کشف عناصر ، نیازمند مشاهده و بررسی بود. بنابراین تنها یاری بخت ، مداومت و یا پیش داوری ، منجر به کشف عناصر جدید می‌شد.

ادامه نوشته

ویژگی های عنصر مس

  مس ( Copper ) :

مس عنصری جامد ، غیر قابل احتراق و به صورت خالص در طبیعت وجود دارد . مس معمولاً در کانی هایی مانند آزوریت ، مالکالیت ، بورنیت و کالکوپریت وجود دارد .
مس عنصی سودمند و مفید از لحاظ تجاری محسوب می شود . ترکیبات مس به رنگ سبز – آبی است . اولین عنصر شناخته شده است و دارای دو ایزوتوپ است .

عنصر مس از 11000 سال پیش وجود داشته است. کشور قبرس کشوری است که نام مس از آن گرفته شده است. روشهای استحصال و فرآوری مس نسبتاً آسان است و در حدود 7000 سال پیش مردم به روشهای استخراج مس پی بردند و مس را اکتشاف می کردند.

ادامه نوشته

ارنست رادرفورد

ارنست رادرفورد در تاريخ سي ام ماه اوت سال 1871 در حومه برايت واتر شهر نلسون واقع در ساحل شمالي جزيره جنوبي زلاند نو به دنيا آمد. او چهارمين فرزند از دوازده فرزند جيمز و مارتا رادرفورد نيوزلندي هاي نسل اول بود كه از كودكي از استكاتلند به زلاند نو آورده شده بودند. خانواده رادرفورد يك خانواده پرجمعيت دوازده بچه اي بود كه اعضاي آن همه در انجام كارهاي روزمره خانواده مشاركت مي كردند. اهل خانه همه افرادي جدي، كليسا رو، خوشحال و با فرهنگ بودند. علاقه مندي رادرفورد به علوم در مرحله زودي بروز كرد. او ده ساله بود كه كتاب پرطرفداري به نام «خواندنيهاي اوليه فيزيك» تأليف معلمي به نام بالفور استوارت به دست آورد.

ادامه نوشته

تاريخ كامل جنگ جهاني دوم

آمريكا ثروتمند شد

ایالات متحده آمریکا در فاصله بین دو جنگ جهانی یعنی ۱۹۱۸ تا ۱۹۳۹ در یک بحران فزاینده اقتصادی به سر می‌برد، اما دولت آمریکا و صاحبان صنایع چرخ صنایع خود را در جاده تولید صنایع نظامی به حرکت درآوردند، به طوری که درطول جنگ دوم جهانی در اروپا، مصرف سلاح‌های آمریکایی مانند هواپیما، کشتی جنگی و تجارتی، توپ و تانک درجنگ باعث رونق صنایع و اقتصاد آمریکا شد. دولت روزولت رئیس جمهور آمریکا که در ابتدای جنگ اعلان بی طرفی کرده بود در ۱۱ مارس ۱۹۴۱ قانونی از کنگره آمریکا به نام قانون وام و اجاره به تصویب رسانید. به دنبال حمله ناگهانی ارتش آلمان به روسیه در ۲۲ ژوئن ۱۹۴۱ و پیشرفت سریع ارتش هیتلر به سمت مسکو، لنینگراد و استالینگراد و اعلان جنگ میهنی در روسیه بر ضد تجاوز آلمان نازی، چرچیل نخست وزیر وقت بریتانیا با روزولت در عرشه کشتی «شاهزادهٔ ولز» ملاقات کرد و ضمن محکوم کردن تجاوز به شوروی، روس‌ها را به کمک آمریکا امیدوار ساخت. چرچیل از ایجاد مزاحمت زیردریایی‌های آلمانی برای کشتی‌های تجاری آمریکا برای تشویق آمریکا به پیوستن به متفقین استفاده زیادی کرد.

ادامه نوشته

نخستين جنگهاي ايران و روم

در دورانی که دولت روم در اوج توانمندی و جهان‌ستانی خود قرار داشت، کنسول‌های زمامدار رومی پس از چیرگی بر اروپا، متوجه شرق شدند و به قصد رسیدن به هندوستان، خیال در هم شکستن قدرت ایران را در مغز پختند. آنان در انجام این خیال، دست به توسعه ارضی در شرق گشادند و با لشگر‌کشی‌های پی‌درپی، مبادرت به جنگ‌های متعدد و طولانی با ایران کردند. چنان که تا پیش از رسیدن « اوکتاویوس اگوست»1 به مقام امپراتوری روم، حکومت‌های کنسولی آن کشور به علت فزونی طلبی‌های جنون‌آمیز دو تن از رهبران خود، سه جنگ بزرگ را بر ضد ایرانیان اشکانی تدارک دیدند و به انجام آن مبادرت ورزیدند.

ادامه نوشته

آریو برزن، دلاوری که طعم شکست را به اسکندر چشاند.

آریوبرزن یکی از سرداران بزرگ تاریخ ایران است که در برابر یورش اسکندر مقدونی به ایران زمین، دلیرانه از سرزمین خود پاسداری کرد و در این راه جان باخت و حماسه‌ی «در بند پارس» یا «دروازه پارس» را از خود در تاریخ به یادگار گذاشته است.

«اسکندر مقدونی» در سال 331 پیش از زادروز، پس از پیروزی در سومین جنگ خود با ایرانیان «گوگامل» (Gaugamele) [پیشتر به اشتباه آن را اربیل (Arbela) می‌خواندند] و شکست پایانی ایران، بر بابل و شوش و استخر چیرگی یافت و برای دست یافتن به پارسه، پایتخت ایران روانه این شهر گردید.

ادامه نوشته

شرايط زندگي در سرزمين هاي قطبي شمالي

اقیانوس منجمد شمالی که در این منطقه قرار دارد، تنوع زندگی زیادی دارد و در آن از جانداران میکروسکوپی (مثل زوپلانکتون ها) تا جانوران غول پیکری مثل نهنگ ها زندگی می کنند. همچنین مقدار زیادی خشکی در داخل دایره قطب شمال (بخش های شمالی آسیا، اروپا و آمریکای شمالی) وجود دارد. خشکی داخل دایره قطب، تندرا است و نسبت به محیط های زندگی دیگر به خاطر دمای سرد، بادهای خشک قوی و لایه های خاک منجمد (خاک منجمد دایمی) دارای موجودات زنده کمتری است.

دوره های طولانی تاریکی (در زمستان ها) ونور (در تابستان) هم بر زندگی در قطب شمال اثر می گذارد. سرزمین های قطبی شمالی یک محیط زندگی سرد، پرباد و اغلب پوشیده از برف است که گرداگرد قطب شمال واقع شده. موقعی که از منطقه قطبی شمالی صحبت می شود، مردم معمولاً آن را بخشی از زمین در داخل دایره قطبی (یک دایره فرضی دور زمین، موازی با استوا و در 23 درجه و 28 دقیقه از قطب شمال که بالای حدود 75 درجه شمالی است) فرض می کنند..

ادامه نوشته

حكايات تاريخي (1)

ظلم بر کوتاه قد

انوشیروان روزی به دادرسی نشسته بود. مردی کوته قامت فراز آمد و بانگ دادخواهی برداشت. خسرو انوشیران گفت: کسی بر کوته قامت ستم نتواند کرد. گفت: شهریارا! آن که بر من ستم راند، از من کوتاه تر است. خسرو بخندید و دادش بداد.

ادامه نوشته

عشق به پدر

مرد خسته و کوفته از سر کار به خانه آمد. پسرک دوان دوان به سوی پدر رفت و گفت: سلام پدر. می توانم یک سوال از شما بپرسم؟ پدر هم جواب داد: البته بپرس. پسر پرسید: پدر شما برای هر ساعت کار چه قدر حقوق می گیرید؟ پدر با تعجب گفت: ۱۰ دلار. پسرک رو به پدر کرد و گفت: می توانم از این ۱۰ دلار ۵ دلار را از شما قرض بگیرم؟ پدر که به شدت از این حرف عصبانی شده بود فریادی کشید و گفت: تو از من درآمدم را می پرسی که پول بگیری؟ به اتاقت برو. پسرک آرام سر خود را پایین انداخت و به اتاقش رفت. پس از مدتی پدر اندکی آرام شد. نزد پسر رفت و پرسید: پسرم بیداری؟ من فکر کنم که کمی تندروی کردم.بیا.این ۵ دلار. پسرک از خوشحالی از جا پرید. پول را گرفت و سپس دست را زیر بالشش برد و ۵ دلار دیگر هم بیرون آورد. پدر بازهم عصبانی شد و گفت: تو که پول داشتی. پس چرا بازهم از من پول گرفتی؟ پسر گفت: پدر جان آن موقع پولم کم بود اما الان ۱۰ دلار دارم. بیا این پول برای تو. خواهش می کنم که فردا یک ساعت زود تر به خانه بیا چون دوست دارم شام را با تو بخورم. پدر با شنیدن این جمله شکست و آرام گریست.

پند استاد

روزی معلم دهکده به یکی از شاگردانش گفت که باید به دور دنیا سفر کند و بر علم خود بیفزاید. سپس شاگرد از استاد پرسید که مرا نصیحت کن. استاد گفت به این پند ها گوش کن:

۱ـ کسی که هیچ نمی داند و  نمی داند که هیچ نمی داند بدان که احمق است.از او دوری کن.

۲ـ کسی که هیچ نمی داند اما می داند که نمی داند بدان که او یک بچه است. او را بیاموز.

۳ـ او که می داند و نمی داند که می داند خواب است. بیدارش کن.

۴ـ کسی که می داند و می داند که می داند او عالم است. دنبالش برو.

معلم مکثی کرد و گفت: اما پسرم این بسیار سخت است که مطمئن شوی کسی می داند و می داند که می داند.