وبلاگ علمی سراب

روی هم توسط پاراسلسوس در حدود سال 1530 میلادی کشف شد .نام آنرا از کلمه آلمانی Zink ، نام یکی از سنگ معدنهای روی گرفته شده است . اندره مارگراف آنرا در سال 1746 میلادی به طور خالص تهیه کرد و از این رو ، او را کاشف روی می دانند.

 سدیم (Na ) و پتاسیم (K )

این دو فلز در در سال 1807 میلادی توسط دیوی انگلیسی کشف شدند . سدیم از الکترولیز سودا (کربنات سدیم ) و پتاسیم از الکترولیز پتاس (کربنات پتاسیم ) به دست آمده اند (قابل توجه است که سودا و پتاس را اعراب ،به طور کلی ،الکالیس (Alkalis )به معنی خاکستر می نامیدند .از این رو سدیم و پتاسیم و بعد همه ی فلز ها اصلی هم خانوتده با آنها  به فلزات قلیایی موسوم شده اند).

 کلسیم (Ca )و منیزیم (Mg )

این عنصر در سال 1808 میلادی توسط دیوی کشف شدند.وی کلسیم (از وازه لاتینی Calx با Calcis به معنی آهک ) را از الکترولیز ملغمه آهک و منیزیم را از الکترولیز ملغمه منیزی (یعنی ملغمه MgO ) به دست آورد.

 ید(I )

ید توسط کورتو آ شیمیدان فرانسوی کشف شد . وی ضمن برسی تاثیر اسیدهای قوی بر خاکستر حاصل از سوختن جلبکهای دریایی (که منبع عظیمی از سدیم و پتاسیم است ) که به منظور جدا کردن ترکیبات گوگردی انجام می داد . آزاد شدن بخار بنفش رنگی از مخلوط را مشاهده کرده بود که پس از سرد شدن به جامد بلوری خاکستری رنگی با جلای فلزی مبدل می شد .با برسی بیشتر دریافت که این ماده عنصری جدید است و آنرا ید (از واژه یونانی Iodos (یدس) به معنی بنفشه یا بنفشه وار )نامید.

لیتیم (Li )

لیتیم در سال 1817 میلادی توسط آرفودسن سوئدی که شاگرد برسلیوس بود کشف شد . وی ضمن پژو هشهای خود دریافت که در برخی از کانیهای سوئد فلزی وجود دارد که خواص مشابهی با سدیم و پتاسیم دارد و نام لیتیم (لز واژه لیتوس به معنی سنگ ) را برای آن برگزید، اما وی نتوانست آنرا به حالت خالص جدا کند و این کار توسط دیوی انجام گرفت .

 کروم(Cr )

کروم در سال 1797 میلادی توسط وکلن فرانسوی کشف شد . وی از برخی از کانیهای بدست آمده از سیبری ،ترکیبات رنگین(زرد و قرمز ) تهیه کرده بود که از تجزیه آنها اکسید های فلزی به رنگ سبز بدست آورده هنگامی که این اکسید را توط زغال احیا کرد ،فلز جدیدی حاصل شد که آنرا کروم نامید (از واژه یونانی کرومیم به معنی رنگ)

هیدروژن(H )

هیدروژن در سال 1776 میلادی از تاثیر اسید سولفوریک رقیق بر فلزهای نظیر آهن و روی توسط کوندیش کشف شد. البته وی به گمان اینکه ،این گاز جدید همان فلوزیستون خالص است ،نام فلوژیستون را برای آن بر گزید ،اما بعدها شیمیدانان مشهور فرانسه ، لاوازیه بر این اساس که این گاز تنها عنصری است که از سوختن آن (ترکیب ان با اکسیژن ) آب تشکیل می شود ، آنرا هیدروژن نامید (به معنی آب ساز یا آب زا) نامید.

 نیتروژن (N)

نیتروژن در سال 1772 میلادی توسط دانیل رادرفورد کشف شد.وی در یک آزمایش پس از خاموش شدن شمعی .در هوای محبوس و جذب گاز دی اکسید کربن حاصل از آن توسط مواد قلایی ، موشی را در آن قرار داد و متوجه شد در چنین هوایی ، موجود زنده توانایی ادامه حیات ندارد . بر اساس نظریه فلوژیستون(طرفدارن این نظریه معتقد بودن که هر ماده سوختنی جز بسیار سبکی به نام فلوژیستون یعنی قابل اشتعال را در بر دارد که در مقابل شعله از آن خارج می شود . اصولاٌ سوختن ماده در شعله را به خروج فلوژیستون از آن نسبت می دادند تصور آنها این بود که هر چه میزان فلوژیستون ماده بیشتر باشد،قابلیت احتراق و اشتعال آنها بیشتر است.) هوای باقیمانده زیر در پوش را که قابل تنفس نبود ، اشباع از فلوژیستون پنداشت و آنرا هوای فلوژیستون دار نامید . البته بعدها لاوازیه آنرا گاز ازت و دانشمندی دیگر آنرا گاز نیتروژن نامید.

 اکسیژن (O)

اکسیژن در سال 1774 میلادی توسط پریستلی از گرما دادن اکسید جیوه قرمز  کشف شد و چون به خواص ویپه آن مثلاٌ روشن کردن کبریت نیمه سوخته و یا سوختن بسیاری از مواد در آن ، پی برده بود  بر اساس اعتقاد به نظریه فلوژیستون آنرا (هوای بدون فلوژیستون ) نامید .اما بعدها لاوازیه ، بر این اساس که این عنصر در ساختار کلیه اسیدها شرکت دارد ، آنرا اکسیژن (به معنی اسید ساز ) نامید.

 فسفر (P)

قابل توجه است که از سال 1530 تا سال 1699 (یک سال پیش از ارائه نظریه فلوژیستون ) به مدت 139 سال کمیاگران آن زمان نتوانسته بودند به کشف عنصر جدیدی دست یابند . تا اینکه یک کمیاگر آلمانی به نام براند که برخی او را آخرین کمیاگر جهان می دانند ، در جستجوی سنگ فیلسوفان به فکر تهیه آن از ادرار بر آمد.وی در سال 1699 مقداری ادرار را پس از دو هفته سکون و پس از صاف کردن و جوشانیدن ، غلیظ کرد و رسوب بدست آمده را با ماسه گرما داد و بخارهای حاصله را سرد کرد .در این عمل ماده سفید و نرمی دبه دست اورد که در تاریکی می درخشید . از این رو آنرا فسفر (از واژه یونانی فسفروس به معنی درخشان )نامید و معتقد شد که همان سنگ فیلسوفان است .

 آنتیموان (Sb )

آنتیموان توسط بازیلوس والنتینوس حدود سال 1450  میلادی کشف شد . نام آنتیموان از واژه یونانی Antos به معنی گل شکفته و یا از واژه عربی الاثمید(نام سولفید انتیموان ) گرفته شده است.

کبالت (Co)

کلبالت در سال 1735 میلادی توسط برانت پزشک سوئدی کشف شد . در آن زمان یک کانی آبی رنگ شناخته شده بود که صنعت گران از |آن در تهیه شیشه های رنگی استفاده می کردند . این کانی کبالت نامیده می شد(مشتق از واژه های آلمانی Kobold به معنی جن یا شیطان معدن )زیرا کار کردن با آن سبب بروز بیماری می شد (بعدها معلوم شد بیماری زایی بودن آن به خاطر وجود ناخالصی ها در آن است ). از این رو برانت به بررسی خواص و ساختار این ماده پرداخت و آنرا با زغال چوب احیا کرد و فلزی بدست آورد که مانند آهن ، جذب آهنربا می شد . با بررسی خواص آن دریافت که این عنصر نمی تواند آهن باشد ،بلکه فلزی جدید است و نام کبالت را بر آن گذاشت.

 بیسموت (Bi )

بسیموت توسط پاراسلسوس در حدود سال 1450 میلادی کشف شد البته جئو فروی آنرا در سال 1753 میلادی به طور کامل و خالص تهیه کرد .بر این اساس بعضی ها او را کاشف این عنصر می دانند.